“Wolno?? i Prawda” – przem?wienie Prezydenta Lecha Kaczy?skiego z 10 kwietnia

Przem?wienie przygotowywane przez Lecha Kaczy?skiego na uroczysto?ci 10 kwietnia 2010 roku. Zmar?y tragicznie prezydent nie zd??y? go wyg?osi?. Wcze?niej jako ostateczn? wersj? przem?wienia cytowano omy?kowo przygotowany 3 kwietnia list do Rodzin Katy?skich.

1.

To by?o 70 lat temu. Zabijano ich – wcze?niej skr?powanych – strza?em w ty? g?owy. Tak by krwi by?o ma?o. P??niej – ci?gle z or?ami na guzikach mundur?w – k?adziono w g??bokich do?ach. Tu, w Katyniu takich ?mierci by?o cztery tysi?ce czterysta. W Katyniu, Charkowie, Twerze, w Kijowie, Chersoniu oraz w Mi?sku – razem 21.768.

Zamordowani to obywatele Polski, ludzie r??nych wyzna? i r??nych zawod?w; wojskowi, policjanci i cywile. S? w?r?d nich genera?owie i zwykli policjanci, profesorowie i wiejscy nauczyciele. S? wojskowi kapelani r??nych wyzna?: kap?ani katoliccy, naczelny rabin WP, naczelny kapelan greckokatolicki i naczelny kapelan prawos?awny.

Wszystkie te zbrodnie – pope?nione w kilku miejscach – nazywamy symbolicznie Zbrodni? Katy?sk?. ??czy je obywatelstwo ofiar i ta sama decyzja tych samych sprawc?w.

2.

Zbrodni dokonano z woli Stalina, na rozkaz najwy?szych w?adz Zwi?zku Sowieckiego: Biura Politycznego WKP(b). Decyzja zapada 5 marca 1940, na wniosek ?awrentija Berii: rozstrzela?! W uzasadnieniu wniosku czytamy: to “zatwardziali, nie rokuj?cy poprawy wrogowie w?adzy sowieckiej”.

3.

Tych ludzi zg?adzono bez proces?w i wyrok?w. Zostali zamordowani z pogwa?ceniem praw i konwencji cywilizowanego ?wiata.

Czym jest ?mier? dziesi?tk?w tysi?cy os?b – obywateli Rzeczpospolitej – bez s?du? Je?li to nie jest ludob?jstwo, to co nim jest?

4.

Pytamy, nie przestajemy pyta?: dlaczego? Historycy wskazuj? zbrodnicze mechanizmy komunistycznego totalitaryzmu. Cz??? jego ofiar le?y tu? obok, r?wnie? w katy?skim lesie. To tysi?ce Rosjan, Ukrai?c?w, Bia?orusin?w, ludzi innych narod?w.

?r?d?em zbrodni jest jednak tak?e pakt Ribbentrop-Mo?otow prowadz?cy do czwartego rozbioru Polski. S? nim imperialne, szowinistyczne zamiary Stalina. Zbrodnia Katy?ska jest – pisa? o tym wy??czony w ostatniej chwili z transportu ?mierci prof. Stanis?aw Swianiewicz – cz??ci? “akcji (…) oczyszczenia przedpoli potrzebnych dla dalszej ekspansji imperializmu sowieckiego”.

Jest kluczowym elementem planu zniszczenia wolnej Polski: pa?stwa stoj?cego – od roku 1920 – na drodze podboju Europy przez komunistyczne imperium.

To dlatego NKWD pr?buje pozyska? je?c?w: niech popr? plany podboju. Oficerowie z Kozielska i Starobielska wybieraj? jednak honor, s? wierni Ojczy?nie.

Dlatego Stalin i jego Biuro Polityczne mszcz?c si? na niepokonanych decyduj?: rozstrzela? ich. Grobami s? do?y ?mierci w Katyniu, pod Charkowem, w Miednoje. Te do?y ?mierci maj? by? tak?e grobem Polski, niepodleg?ej Rzeczpospolitej.

5.

W czerwcu roku 1941 Niemcy uderzaj? na ZSRS: sojusznicy z sierpnia 1939 staj? si? ?miertelnymi wrogami. ZSRS zostaje cz?onkiem koalicji antyhitlerowskiej. Rz?d w Moskwie przywraca – na mocy uk?adu z 30 lipca 1941 – stosunki z Polsk?. Stalin zasiada u boku Roosevelta i Churchilla w wielkiej tr?jce.

Miliony ?o?nierzy Armii Czerwonej – Rosjan, Ukrai?c?w, Bia?orusin?w, Gruzin?w, Ormian i Azer?w, mieszka?c?w Azji ?rodkowej – oddaj? ?ycie w walce z Niemcami Hitlera. W tej samej walce gin? te? Amerykanie, Brytyjczycy, Polacy, ?o?nierze innych narod?w.

Przypomnijmy: to my, Polacy, jako pierwsi zbrojnie przeciwstawili?my si? armii Hitlera. To my walczyli?my z nazistowskimi Niemcami od pocz?tku do ko?ca wojny. Pod jej koniec nasi ?o?nierze tworz? czwart? co do liczebno?ci armi? antyhitlerowskiej koalicji.

Polacy walcz? i gin? na wszystkich frontach: na Westerplatte i pod Kockiem, w bitwie o Angli? i pod Monte Cassino, pod Lenino i w Berlinie, w partyzantce i w Powstaniu Warszawskim. S? w?r?d nich bracia i dzieci ofiar Katynia.

W bombowcu Polskich Si? Zbrojnych nad III Rzesz? ginie 26 letni Aleksander Fedoro?ko najstarszy z syn?w zamordowanego w Katyniu Szymona Fedoro?ki – naczelnego kapelana wyznania prawos?awnego Wojska Polskiego. Najm?odszy syn, 22 letni Orest poleg? – w szeregach Armii Krajowej – w pierwszym dniu Powstania Warszawskiego. Jego 24-letni brat Wiaczes?aw walcz?cy w Zgrupowaniu AK “Gurt” ginie 17 dni p??niej.

W maju 1945 roku III Rzesza przegrywa wojn?. Nazistowski totalitaryzm upada. Nied?ugo obchodzi? b?dziemy 65 rocznic? tego wydarzenia.

Dla naszego narodu by?o to jednak zwyci?stwo gorzkie, niepe?ne. Trafiamy w stref? wp?yw?w Stalina i totalitarnego komunizmu. Po roku 1945 Polska istnieje ale bez niepodleg?o?ci. Z narzuconym ustrojem. Pr?buje si? te? zafa?szowa? nasz? pami?? o polskiej historii i polskiej to?samo?ci.

6.

Wa?n? cz??ci? tej pr?by fa?szerstwa by?o k?amstwo katy?skie. Historycy nazywaj? je wr?cz k?amstwem za?o?ycielskim PRL. Obowi?zuje od roku 1943. To w zwi?zku z nim Stalin zrywa stosunki z polskim rz?dem.

?wiat mia? si? nigdy nie dowiedzie?. Rodzinom ofiar odebrano prawo do publicznej ?a?oby, do op?akania i godnego upami?tnienia najbli?szych.

Po stronie k?amstwa stoi pot?ga totalitarnego imperium, stoi aparat w?adzy polskich komunist?w. Ludzie m?wi?cy prawd? o Katyniu p?ac? za to wysok? cen?. Tak?e uczniowie. W roku 1949 za wykrzyczan? na lekcji prawd? o Katyniu dwudziestoletni ucze? z Che?ma J?zef Ba?ka wyrokiem wojskowego s?du trafia na trzy lata do wi?zienia.

Czy?by – przypomn? s?owa poety – ?wiadkiem mia?y pozosta? “guziki nieugi?te” znajdowane tu, na katy?skich mogi?ach?

S? jednak tak?e “nieugi?ci ludzie” i – po czterech dekadach – totalitarny Goliat zostaje pokonany. Prawda – ta ostateczna bro? przeciw przemocy – zwyci??a. Tak jak k?amstwo katy?skie by?o fundamentem PRL, tak prawda o Katyniu jest fundamentem wolnej Rzeczpospolitej. To wielka zas?uga Rodzin Katy?skich. Ich walki o pami?? o swoich bliskich, a wi?c tak?e – o pami?? i to?samo?? Polski. Zas?uga m?odzie?y. Uczni?w takich jak J?zef Ba?ka. Zas?uga tych nauczycieli, kt?rzy – mimo zakaz?w – m?wili dzieciom prawd?. Zas?uga ksi??y, w tym ksi?dza pra?ata Zdzis?awa Peszkowskiego i zamordowanego w styczniu roku 1989 ksi?dza Stefana Niedzielaka – inicjatora wzniesienia krzy?a katy?skiego na cmentarzu pow?zkowskim. Zas?uga drukarzy nielegalnych wydawnictw. Zas?uga wielu niezale?nych inicjatyw i “Solidarno?ci”. Milion?w rodzic?w opowiadaj?cych swoim dzieciom prawdziw? histori? Polski.

Jak trafnie powiedzia? tu przed kilkoma dniami premier Rzeczpospolitej, Polacy staj? si? wielk? Rodzin? Katy?sk?.

Wszystkim cz?onkom tej wsp?lnoty, w szczeg?lno?ci krewnym i bliskim ofiar, sk?adam najg??bsze podzi?kowanie. Zwyci?stwo w bitwie z k?amstwem to Wasza wielka zas?uga! Dobrze zas?u?yli?cie si? Ojczy?nie!!

Wielkie zas?ugi w walce z k?amstwem katy?skim maj? tak?e Rosjanie: dzia?acze Memoria?u, ci prawnicy, historycy i funkcjonariusze rosyjskiego pa?stwa, kt?rzy odwa?nie ujawniali t? zbrodni? Stalina.

7.

Katy? i k?amstwo katy?skie sta?y si? bolesn? ran? polskiej historii, ale tak?e na d?ugie dziesi?ciolecia zatru?y relacje mi?dzy Polakami i Rosjanami.

Nie da si? budowa? trwa?ych relacji na k?amstwie. K?amstwo dzieli ludzi i narody. Przynosi nienawi?? i z?o??. Dlatego potrzeba nam prawdy. Racje nie s? roz?o?one r?wno, racj? maj? Ci, kt?rzy walcz? o wolno??.

My, chrze?cijanie wiemy o tym dobrze: prawda, nawet najbole?niejsza, wyzwala. ??czy. Przynosi sprawiedliwo??. Pokazuje drog? do pojednania.

Sprawmy, by katy?ska rana mog?a si? wreszcie zagoi? i zabli?ni?.

Jeste?my na tej drodze. Mimo r??nych waha? i tendencji, prawdy o Zbrodni Katy?skiej jest dzi? wi?cej ni? ?wier? wieku temu. Doceniamy dzia?ania Rosji i Rosjan s?u??ce tej prawdzie, w tym ?rodow? wizyt? premiera Rosji w lesie katy?skim, na grobach pomordowanych.

Jednak prawda potrzebuje nie tylko s??w ale i konkret?w. Trzeba ujawnienia wszystkich dokument?w dotycz?cych zbrodni katy?skiej. Okoliczno?ci tej zbrodni musz? zosta? do ko?ca zbadane i wyja?nione. Trzeba tu, w Katyniu, rozmowy m?odzie?y: polskiej i rosyjskiej, ukrai?skiej i bia?oruskiej. Wa?ne jest, by zosta?a potwierdzona prawnie niewinno?? ofiar, By k?amstwo katy?skie znikn??o na zawsze z przestrzeni publicznej.

Drog?, kt?ra zbli?a nasze narody, powinni?my i?? dalej, nie zatrzymuj?c si? na niej, ani nie cofaj?c. Ta droga do pojednania wymaga jednak czytelnych znak?w. Na tej drodze trzeba partnerstwa, dialogu r?wnych z r?wnymi, a nie imperialnych t?sknot. Trzeba my?lenia o wsp?lnych warto?ciach: o demokracji, wolno?ci, pluralizmie, a nie – o strefach wp?yw?w.

8.

Tragedia Katynia i walka z k?amstwem katy?skim to do?wiadczenie wa?ne dla kolejnych pokole? Polak?w. To cz??? naszej historii. Naszej pami?ci i naszej to?samo?ci. To jednak tak?e cz??? historii ca?ej Europy, ?wiata. To przes?anie dotycz?ce ka?dego cz?owieka i wszystkich narod?w. Dotycz?ce i przesz?o?ci, i przysz?o?ci ludzkiej cywilizacji.

Zbrodnia Katy?ska ju? zawsze b?dzie przypomina? o gro?bie zniewolenia i zniszczenia ludzi i narod?w. O sile k?amstwa. B?dzie jednak tak?e ?wiadectwem tego, ?e ludzie i narody potrafi? – nawet w czasach najtrudniejszych – wybra? wolno?? i obroni? prawd?.

Oddajmy wsp?lnie ho?d pomordowanym: pom?dlmy si? nad ich grobami.

Chwa?a bohaterom! Cze?? ich pami?ci!!

?r?d?o: Gazeta Wyborcza